Người Đàn Ông 52 Tuổi Nôn Máu Do Vỡ Tĩnh Mạch Thực Quản

Sau khi nôn ra gần 2 lít máu tươi lẫn máu đông, người đàn ông 52 tuổi nhanh chóng rơi vào tình trạng lơ mơ, tụt huyết áp và suy hô hấp. Kết quả nội soi cấp cứu phát hiện các tĩnh mạch thực quản giãn ở nhiều vị trí, đặc biệt có điểm đang chảy máu thành dòng. Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực lập tức hồi sức và can thiệp cầm máu khẩn cấp ngay trong đêm.

Nôn máu ồ ạt sau nhiều năm sử dụng rượu

Người bệnh H, 52 tuổi, trú tại Thanh Hóa, có tiền sử uống rượu trên 30 năm, lượng sử dụng thường xuyên hơn nửa lít mỗi ngày.

Theo gia đình, sau khi uống rượu, người bệnh bất ngờ nôn ra nhiều máu tươi lẫn máu đông, ước tính gần 2 lít. Sau đó, người bệnh xuất hiện tình trạng lơ mơ, gọi hỏi đáp ứng chậm và nhanh chóng được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực ngay trong đêm.

Khi đến viện, người bệnh đã trong tình trạng đặc biệt nguy kịch: huyết áp tụt còn 70/40 mmHg, ý thức suy giảm, suy hô hấp và lượng oxy trong máu chỉ còn 81%. Máu vẫn tiếp tục chảy qua mũi, miệng; da xanh, niêm mạc nhợt và tim đập nhanh. Đây là những dấu hiệu cho thấy người bệnh đã mất một lượng máu rất lớn, khiến tuần hoàn và hô hấp bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Trước nguy cơ ngừng tim, suy đa cơ quan và tử vong, các bác sĩ lập tức đặt ống hỗ trợ thở để bảo vệ đường hô hấp, truyền dịch, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chuyển người bệnh đến Khoa Hồi sức cấp cứu để điều trị tích cực.

Bệnh nhân H và BSCKI Bùi Tiến Lực - Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực

Hemoglobin giảm còn 53 g/L, cơ thể mất máu nghiêm trọng

Kết quả xét nghiệm ban đầu ghi nhận lượng hồng cầu giảm mạnh, chỉ số hemoglobin - phản ánh khả năng vận chuyển oxy của máu - giảm xuống mức 53 g/L (trong khi bình thường là 130 g/L - 170 g/L). Chỉ số hematocrit, phản ánh tỷ lệ thể tích hồng cầu trong máu, cũng chỉ còn 0,175 L/L, tương đương 17,5% (bình thường từ 41% - 50%). Người bệnh đồng thời có biểu hiện rối loạn đông máu, khiến nguy cơ chảy máu kéo dài và khó kiểm soát tăng cao.

Các bác sĩ khẩn trương hồi sức tuần hoàn, hỗ trợ hô hấp và truyền các chế phẩm máu. Người bệnh được truyền 3 đơn vị khối hồng cầu, tương đương khoảng 1.050 ml, cùng 3 đơn vị huyết tương, khoảng 600 ml.

Nội soi thắt búi giãn tĩnh mạch thực quản để cầm máu

Qua nội soi, các bác sĩ phát hiện tĩnh mạch thực quản giãn ở nhiều vị trí, đặc biệt có điểm đang chảy máu thành dòng. Tình trạng mất máu diễn tiến nhanh khiến huyết áp người bệnh có thời điểm gần như không đo được, nguy cơ ngừng tuần hoàn và tử vong rất cao. 
Kíp điều trị lập tức sử dụng 3 vòng cao su để thắt các búi tĩnh mạch bị giãn, qua đó kiểm soát vị trí chảy máu. Đối với sốc mất máu nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời sẽ gây suy đa cơ quan, ngừng tim.
Sau hồi sức, truyền máu và nội soi cầm máu, tình trạng thiếu máu của người bệnh từng bước được cải thiện. Nồng độ hemoglobin tăng từ 53 g/L lên 92 - 94 g/L, cho thấy tình trạng thiếu máu đã cải thiện rõ rệt so với thời điểm nhập viện.  
Sau thời gian điều trị, sức khỏe người bệnh phục hồi tốt, không ghi nhận xuất huyết tái diễn, các chỉ số lâm sàng và xét nghiệm dần ổn định. Đến nay, người bệnh đã đủ điều kiện xuất viện và được bác sĩ hướng dẫn tiếp tục theo dõi, tái khám đúng hẹn, tuân thủ điều trị bệnh gan, đồng thời tuyệt đối ngừng sử dụng rượu để hạn chế nguy cơ tái xuất huyết. 

BSCKI Bùi Tiến Lực đang thăm khám cho bệnh nhân 

Uống nhiều rượu kéo dài làm tăng nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng

BSCKI Bùi Tiến Lực - Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực cho biết, vỡ giãn tĩnh mạch thực quản là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp ở người mắc bệnh gan mạn tính và xơ gan. Tình trạng này có thể gây mất máu ồ ạt trong thời gian rất ngắn, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào sốc và đe dọa tính mạng.
“Khi gan bị tổn thương và xơ hóa, dòng máu đi qua gan gặp nhiều cản trở, làm tăng áp lực trong hệ tĩnh mạch cửa. Máu phải chuyển sang các mạch máu nhỏ ở thực quản, khiến chúng giãn lớn, thành mạch mỏng và dễ vỡ. Khi búi tĩnh mạch vỡ, người bệnh có thể nôn ra lượng máu rất lớn và diễn biến nặng chỉ trong thời gian ngắn” BSCKI Bùi Tiến Lực phân tích.
Sử dụng nhiều rượu trong thời gian dài có thể gây tổn thương gan, thúc đẩy quá trình xơ gan và làm tăng nguy cơ hình thành các búi giãn tĩnh mạch thực quản. Đáng lo ngại, bệnh gan mạn tính có thể tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi người bệnh đã xuất hiện biến chứng nặng như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, vàng da, bụng chướng hoặc rối loạn ý thức.
“Ngay cả khi đã được cầm máu thành công, người bệnh vẫn có nguy cơ tái xuất huyết nếu nguyên nhân nền không được kiểm soát. Vì vậy, người bệnh cần tuyệt đối ngừng rượu, tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và nội soi kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ” BSCKI Bùi Tiến Lực khuyến cáo.

Nôn ra máu, đi ngoài phân đen không được chủ quan

Nôn ra máu và đi ngoài phân đen là những dấu hiệu thường gặp của xuất huyết tiêu hóa. Tình trạng chảy máu có thể diễn ra ồ ạt trong thời gian ngắn, khiến người bệnh nhanh chóng mất máu, tụt huyết áp, rối loạn ý thức, suy nhiều cơ quan và nguy hiểm đến tính mạng.
Người dân cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các biểu hiện như: 

• Nôn ra máu đỏ tươi, máu đông hoặc dịch màu nâu đen giống bã cà phê
• Đi ngoài phân đen, phân có máu
• Hoa mắt, chóng mặt, mệt lả, da xanh, vã mồ hôi, tay chân lạnh, tim đập nhanh, khó thở, lơ mơ hoặc ngất.

Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ, xuất huyết tiêu hóa cấp mức độ nặng có thể gây sốc với các biểu hiện như lú lẫn hoặc mất ý thức, tim đập nhanh, da nhợt và tay chân lạnh. Đây là tình trạng đe dọa tính mạng, cần được cấp cứu kịp thời.
Khi phát hiện người bệnh nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, gia đình cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Không tự ý cho người bệnh ăn uống, sử dụng thuốc cầm máu hoặc chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.
Những người có tiền sử xơ gan, viêm gan, sử dụng nhiều rượu hoặc từng xuất huyết tiêu hóa cần thăm khám và theo dõi định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ giãn tĩnh mạch thực quản và các biến chứng nguy hiểm.
Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực tiếp nhận cấp cứu, chẩn đoán và điều trị các trường hợp xuất huyết tiêu hóa, sốc mất máu cùng nhiều tình trạng nguy kịch khác. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt hoặc liên hệ Tổng đài 1900.9012 để được hỗ trợ.