Người đàn ông 69 tuổi bị đột quỵ thức giấc do tắc mạch máu lớn

Sau khi ngủ dậy, người đàn ông 69 tuổi bất ngờ nói khó, méo miệng, tê bì và giảm vận động nửa người. Kết quả chụp cộng hưởng từ phát hiện nhiều ổ nhồi máu não cấp cùng tình trạng tắc mạch máu lớn. Người bệnh nhanh chóng được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học.

Bệnh nhân đã đi lại bình thường sau can thiệp 

Đột ngột nói khó, yếu nửa người sau khi ngủ dậy

Bệnh nhân nam (69 tuổi), trú tại Hoằng Tiến - Thanh Hóa, có tiền sử nhồi máu não cách đây 5 năm, đồng thời đang được điều trị tăng huyết áp và ung thư dạ dày - thực quản. Hai tháng trước, người bệnh phải mở thông dạ dày để hỗ trợ dinh dưỡng; khoảng hai tuần gần đây mới có thể ăn trở lại qua đường miệng. 

Vào ngày nhập viện, sau khi ngủ dậy, người bệnh bất ngờ xuất hiện đau, váng đầu, nói khó, méo miệng, tê bì và giảm vận động tay chân bên phải. Người bệnh không sốt, không nôn, không co giật và được gia đình nhanh chóng đưa đến Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực.

Khi vào viện, người bệnh vẫn tỉnh táo nhưng khả năng tập trung giảm, nói khó, một bên mặt bị liệt, nửa người bên phải tê bì và vận động yếu hơn bình thường. Sức cơ tay, chân bên phải chỉ đạt 4/5, cho thấy người bệnh vẫn cử động được nhưng yếu hơn rõ rệt.  Trước tình trạng đột quỵ trên nền nhiều bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là ung thư dạ dày - thực quản, người bệnh được khẩn trương thăm khám, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh để lựa chọn phương án xử trí phù hợp.

Phát hiện tắc nhiều mạch máu lớn trong não

Sau khi thăm khám, bệnh nhân được chỉ định chụp sọ não bằng máy cộng hưởng từ (MRI) 3.0 Tesla, kết quả cho thấy người bệnh có nhiều ổ nhồi máu não cấp tại vùng thái dương - đỉnh bên phải. Đây là những vùng não bị tổn thương do không được cung cấp đủ máu và oxy.
Hình ảnh chụp còn phát hiện động mạch cảnh trong bên phải bị tắc hoàn toàn và động mạch não giữa bên phải bị tắc tại đoạn cuối M1 (đoạn đầu và cũng là một trong những đoạn chính của động mạch não giữa, có nhiệm vụ đưa máu đến nhiều vùng quan trọng của não). Khi các mạch máu lớn này bị tắc, vùng não phía sau vị trí tắc có nguy cơ thiếu máu và tổn thương nhanh chóng.

Ngoài ra, một số mạch máu khác trong não của người bệnh cũng bị hẹp ở nhiều vị trí do xơ vữa. Kết quả chụp đồng thời ghi nhận tổn thương chất trắng ở cả hai bên não do bệnh lý các mạch máu nhỏ kéo dài, được xếp ở mức Fazekas II, tức mức độ trung bình trên thang đánh giá tổn thương chất trắng của não.

Dựa trên kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định người bệnh bị đột quỵ nhồi máu não thức giấc do tắc hoàn toàn động mạch cảnh trong bên phải và tắc động mạch não giữa bên phải, trên nền tăng huyết áp và ung thư dạ dày - thực quản.

“Đột quỵ thức giấc” là tình trạng trước khi đi ngủ người bệnh chưa có biểu hiện bất thường, nhưng khi tỉnh dậy đã xuất hiện các dấu hiệu đột quỵ. Do không xác định được chính xác thời điểm mạch máu bắt đầu bị tắc trong lúc ngủ, các bác sĩ cần khẩn trương đánh giá triệu chứng, mức độ tổn thương não và tình trạng mạch máu trên hình ảnh chụp để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. 

Can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học

Trước tình trạng tắc mạch máu lớn, người bệnh được chỉ định can thiệp nội mạch lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học nhằm tái thông mạch máu não.

Sau can thiệp, người bệnh tỉnh táo hoàn toàn. Điểm NIHSS giảm từ 7 xuống còn 5 điểm (thang điểm dùng để đánh giá mức độ tổn thương thần kinh do đột quỵ, dao động từ 0 đến 42 điểm, trong đó điểm càng cao thì tình trạng càng nặng), cho thấy các triệu chứng đã bước đầu cải thiện. Tình trạng nói khó, liệt mặt và tê bì nửa người còn ở mức độ nhẹ; tay, chân bên phải vẫn cử động được nhưng còn yếu hơn bình thường. Người bệnh không sốt, không đau ngực, hô hấp ổn định và lượng oxy trong máu đạt 100% khi tự thở khí trời, không cần hỗ trợ oxy. Vị trí đưa ống thông tại động mạch vùng đùi không sưng nề, không chảy máu.

Sau một tuần điều trị và theo dõi, người bệnh hồi phục tốt, các triệu chứng thần kinh cải thiện rõ rệt, sức khỏe ổn định và đủ điều kiện xuất viện theo chỉ định của bác sĩ.

Đột quỵ trên nền ung thư khiến việc điều trị phức tạp hơn

BSCKI Mai Xuân Phương - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực cho biết: “Đây là trường hợp đột quỵ nhồi máu não do tắc mạch máu lớn, xảy ra trên người bệnh cao tuổi, từng bị nhồi máu não, mắc tăng huyết áp và đang điều trị ung thư dạ dày - thực quản. Những bệnh lý nền này khiến tình trạng của người bệnh trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi bác sĩ phải đánh giá kỹ nguy cơ hình thành huyết khối, chảy máu và khả năng đáp ứng điều trị trước khi đưa ra quyết định can thiệp.

Đặc biệt, ung thư và quá trình điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến thể trạng, dinh dưỡng cũng như khả năng đông máu của người bệnh. Vì vậy, sau khi tái thông mạch máu não, người bệnh vẫn cần được theo dõi chặt chẽ, kiểm soát huyết áp, đánh giá nguy cơ tái phát đột quỵ và phối hợp điều trị các bệnh lý nền.”

Sau khi xuất viện, người bệnh cần sử dụng thuốc đúng theo chỉ định, tái khám định kỳ và tiếp tục phục hồi chức năng nếu còn yếu tay chân hoặc nói khó. Gia đình cần theo dõi sát sức khỏe; nếu xuất hiện trở lại các biểu hiện như méo miệng, nói khó, tê bì hoặc yếu tay chân, người bệnh phải được đưa đến cơ sở y tế ngay.

Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ

Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ, kể cả trong lúc ngủ. Vì vậy, khi một người đang bình thường đột nhiên bị méo miệng, nói khó, yếu hoặc tê bì một bên cơ thể, mất thăng bằng, nhìn mờ hay đau đầu dữ dội bất thường, cần nghĩ ngay đến đột quỵ.

Người thân nên ghi nhớ thời điểm phát hiện triệu chứng và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ. Tuyệt đối không chờ các biểu hiện tự hết, tự ý cho người bệnh dùng thuốc, cạo gió, chích đầu ngón tay hoặc áp dụng các phương pháp truyền miệng. Những cách xử trí này không làm tan cục máu đông mà còn có thể trì hoãn thời gian cấp cứu, làm giảm cơ hội điều trị và tăng nguy cơ để lại di chứng.

Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực đang triển khai đồng bộ các kỹ thuật chẩn đoán, cấp cứu, can thiệp và theo dõi sau đột quỵ. Với sự phối hợp của đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, người bệnh được đánh giá toàn diện và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng tình trạng cụ thể.

Bệnh viện đồng thời chú trọng điều trị bệnh lý nền, phục hồi chức năng và hướng dẫn phòng ngừa đột quỵ tái phát, giúp người bệnh từng bước ổn định sức khỏe và trở lại sinh hoạt thường ngày.
Để được tư vấn và hỗ trợ, vui lòng liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực qua tổng đài: 1900 9012.